Νίκος Ι. Λεβογιάννης
ΕΚΛΟΓΕΣ Οκτωβρίου 1859
«η Βουλή παρεδέχθη δι’ αναστάσεως το έγκυρον της εκλογής
κατά την γνώμην της πλειοψηφίας»
(τα ιστορικά στοιχεία του άρθρου προέρχονται από το υπό έκδοση βιβλίο του Ν.Λεβογιάννη: «Νεότερη ιστορία της Νάξου τ. Β΄»).
Με αυτή την τυποποιημένη διατύπωση οι «Οθωνικές Βουλές» επικύρωναν τα αποτελέσματα των εκλογών, όταν ήταν ευνοϊκά στους αυλικούς πολιτικούς και απέρριπταν τις ενστάσεις και αναφορές της αντιπολίτευσης, που ήταν...
γεμάτες από περιστατικά βίας και νοθείας.
Στις 29 Οκτωβρίου 1859 διεξάγονται πολυήμερες βουλευτικές εκλογές, όπως συνέβαινε τότε. Κερδισμένος φυσικά ο συνδυασμός του δημάρχου Βίβλου Σπ. Βαρότσης (Βαρότσης, Κρίσπης, Ναυπλιώτης). Και οι τρεις του συνδυασμού ήταν δήμαρχοι και προσκείμενοι στον βασιλιά Όθωνα. Στη Βουλή ο εισηγητής της μειοψηφίας αναδεικνύει το όργιο της βίας και της νοθείας που έγινε στη Νάξο, αλλά ομιλεί «εις ώτα μη ακουόντων». Ο συνασπισμός των τριών δημάρχων αναφέρει ο εισηγητής: «το δημαρχικόν τρίγωνον των δήμων Βίβλου, Τραγαίας και Πάρου, γεωγραφικώς και ηθικώς εξήσκησεν επί του αποτελέσματος πίεσιν, την οποίαν πασιφανώς αποδεικνύουσι τα εν τοις δήμοις Βίβλου και Τραγαίας διαδραματισθέντα…». Υποστηρικτής των τριών δημάρχων και υποψηφίων βουλευτών ήταν όπως και παλιότερα και ο δήμαρχος Απειρανθίας.
Οι τρεις δήμαρχοι χρησιμοποίησαν τη δημοτική εξουσία για να εκλεγούν βουλευτές: «σμήνος δε οπλοφόρων, εισπρακτόρων και αστυνομικών υπαλλήλων, παριστά τον στρατόν και, άν τα εν ταις ενστάσεσιν αναφερόμενα δεν είναι υπερβολαί, το φοβερόν σώμα των Ζοάβων αντεπροσωπεύετο από ζωοκτόνους και ζωοκλέφτας ως προς τον φόβον, τον οποίον ενέπνεον εις τους φύσει ειρηνικούς και ηπίους κατοίκους της νήσου. Η Βουλή δε βεβαίως δεν αγνοεί ότι η ζωοκλοπή, η μόλις προ δύο ετών καταπαύσασα, υπήρξεν αείποτε η μάστιγξ και το φόβητρον των Ναξίων».
Οι ένοπλοι στρατοί των δημάρχων «διενεργούν» τις εκλογές, με τη «συμπαράσταση» και των καλά οργανωμένων…επίλεκτων τμημάτων των ζωοκλεφτών (συμμοριών), τους οποίους για μικρό χρονικό διάστημα είχαν υποτάξει οι τσολιάδες-ρέμπελοι, που είχε στείλει στη Νάξο ο Όθωνας, ικανοποιώντας αίτημα του δημάρχου Απειρανθίας κατά την επίσκεψή του στο νησί το 1849.
Αναφέρεται ότι, όταν ο Όθωνας επισκέφτηκε τη Νάξο (14 Ιουλίου 1849), φιλοξενήθηκε επί τριήμερο στην Απείρανθο από τον δήμαρχο Ζευγώλη και με την ευκαιρία αυτή ο δήμαρχος του ζήτησε να στείλει στη Νάξο στρατιωτικό απόσπασμα για να καταστείλει τη ζωοκλοπή. Πράγματι με εντολή του βασιλιά εστάλησαν στο νησί 40 ρέμπελοι (σώμα ατάκτων), οι οποίοι συνέβαλαν στον περιορισμό των ζωοκτονιών και της ζωοκλοπής. Το σώμα αυτό από υπερβάλλοντα ζήλο στράφηκε με πρωτοφανή σκληρότητα και εναντίον των κατοίκων, σπέρνοντας τον τρόμο στο νησί, ενώ διέπραξαν και εγκληματικές πράξεις, με αποτέλεσμα να εκδιωχθούν κακήν κακώς. Με την επίσκεψη αυτή του Όθωνα συνδέεται και η παράδοση της κλοπής της σέλας του αλόγου του από ναξιώτες ζωοκλέφτες και η απόδοση στη συνέχεια στους ναξιώτες του προσωνυμίου «κλεφταξώτες».
Και στις εκλογές του 1859 πρωταγωνιστικό ρόλο στην εκλογική βία και νοθεία έπαιξε ο μηχανισμός των «βουλευτοποιών» δημάρχων, ο οποίος είχε στη διάθεσή του τις μονοκομματικές εφορευτικές επιτροπές μέσα στα εκλογικά τμήματα και τις ομάδες των ενόπλων έξω απ’ αυτά. Οι απέξω πίεζαν τους ψηφοφόρους με την απειλή των όπλων και τη βία να ψηφίσουν τους δικούς τους, οι από μέσα εμπόδιζαν να ψηφίσουν όσους τελικά δεν έπειθαν οι απ’ έξω.
Η έκταση της βίας και νοθείας φαίνεται απ’ το ίδιο το αποτέλεσμα. Στον δήμο Τραγαίας ο συνδυασμός των δημάρχων έλαβε 600 ψήφους, ενώ ο αντίθετος μόλις 100. Στον δήμο Βίβλου οι δήμαρχοι έλαβαν 750 ψήφους, οι άλλοι μόνον 25: «…έχει λοιπόν η Βουλή ανάγκην μεγαλυτέρας και καταφανεστέρας αποδείξεως της δημαρχιακής πιέσεως;». Στον δήμο Βίβλου η Εφορευτική Επιτροπή αρνήθηκε ακόμη και την υποβολή ενστάσεων. Η αντίθετη μερίδα ζήτησε από τον Έπαρχο την αποστολή υπαλλήλου, για να εποπτεύσει τις εκλογές. Διεκόπη η ψηφοφορία μέχρι να έλθει ο υπάλληλος, αλλά αυτός ουδέποτε έφθασε. Κατόπιν αυτού οι υποψήφιοι της αντίθετης μερίδας παραιτήθηκαν, «διότι εφοβούντο την εικονικότητα της ψηφοφορίας και το νόθον ταύτης αποτέλεσμα». Τελικά εστάλη ο ειρηνοδίκης Νάξου, κατόπιν εορτής, για να επιτηρήσει τις εκλογές, φίλος όμως κι αυτός του…Βαρότση.
Με αναφορά τους στη Βουλή 35 κάτοικοι και μέλη εφορευτικών επιτροπών καταγγέλλουν την εφορευτική επιτροπή και τον δήμαρχο Βίβλου ότι δεν επέτρεψαν στην αντιεφορευτική επιτροπή (άτυπη) να παρευρίσκεται στο εκλογικό τμήμα και να ελέγχει τους εκλογικούς καταλόγους και τις ταυτότητες των ψηφοφόρων. Καταγγέλλουν επίσης ότι ο δήμαρχος και οι υπάλληλοι «ηνάγκαζον τους εκλογείς να ψηφοφορώσιν ουχί κατά πεποίθησιν, αλλ’ υπέρ του δημάρχου και των φίλων του».
Ο εισηγητής της μειοψηφίας στη Βουλή στην ομιλία του επισημαίνει τους κινδύνους που εγκυμονεί για τον κοινοβουλευτισμό η «δημαρχοκρατία», με τους δημάρχους-υποψήφιους βουλευτές, φαινόμενο γενικό, όπως προκύπτει και από τις ενστάσεις που έχουν υποβληθεί και από άλλες περιοχές της χώρας: «Η δημαρχοκρατία κρούει ήδη τας θύρας του περιβόλου τούτου [της Βουλής], ο κίνδυνος είναι προφανής, ας φροντίσωμεν λοιπόν εγκαίρως να προλάβωμεν το κακόν. “Timeo Demarchos et dona ferentes”».
Η Βουλή, όπως ήταν αναμενόμενο, απέρριψε κατά πλειοψηφία τις ενστάσεις και επικύρωσε το αποτέλεσμα της εκλογής… «κατά την γνώμην της πλειοψηφίας και [ανακήρυξε] νομίμους της επαρχίας Νάξου Βουλευτάς τους κ. Κρίσπην, Σπ. Βαρότσην και Εμμ. Ναυπλιώτην». Το Κοινοβούλιο επί Όθωνα (1844-1862) ήταν «εικονική Βουλή».
ΕΚΛΟΓΕΣ Οκτωβρίου 1859
«η Βουλή παρεδέχθη δι’ αναστάσεως το έγκυρον της εκλογής
κατά την γνώμην της πλειοψηφίας»
(τα ιστορικά στοιχεία του άρθρου προέρχονται από το υπό έκδοση βιβλίο του Ν.Λεβογιάννη: «Νεότερη ιστορία της Νάξου τ. Β΄»).
Με αυτή την τυποποιημένη διατύπωση οι «Οθωνικές Βουλές» επικύρωναν τα αποτελέσματα των εκλογών, όταν ήταν ευνοϊκά στους αυλικούς πολιτικούς και απέρριπταν τις ενστάσεις και αναφορές της αντιπολίτευσης, που ήταν...
γεμάτες από περιστατικά βίας και νοθείας.
Στις 29 Οκτωβρίου 1859 διεξάγονται πολυήμερες βουλευτικές εκλογές, όπως συνέβαινε τότε. Κερδισμένος φυσικά ο συνδυασμός του δημάρχου Βίβλου Σπ. Βαρότσης (Βαρότσης, Κρίσπης, Ναυπλιώτης). Και οι τρεις του συνδυασμού ήταν δήμαρχοι και προσκείμενοι στον βασιλιά Όθωνα. Στη Βουλή ο εισηγητής της μειοψηφίας αναδεικνύει το όργιο της βίας και της νοθείας που έγινε στη Νάξο, αλλά ομιλεί «εις ώτα μη ακουόντων». Ο συνασπισμός των τριών δημάρχων αναφέρει ο εισηγητής: «το δημαρχικόν τρίγωνον των δήμων Βίβλου, Τραγαίας και Πάρου, γεωγραφικώς και ηθικώς εξήσκησεν επί του αποτελέσματος πίεσιν, την οποίαν πασιφανώς αποδεικνύουσι τα εν τοις δήμοις Βίβλου και Τραγαίας διαδραματισθέντα…». Υποστηρικτής των τριών δημάρχων και υποψηφίων βουλευτών ήταν όπως και παλιότερα και ο δήμαρχος Απειρανθίας.
Οι τρεις δήμαρχοι χρησιμοποίησαν τη δημοτική εξουσία για να εκλεγούν βουλευτές: «σμήνος δε οπλοφόρων, εισπρακτόρων και αστυνομικών υπαλλήλων, παριστά τον στρατόν και, άν τα εν ταις ενστάσεσιν αναφερόμενα δεν είναι υπερβολαί, το φοβερόν σώμα των Ζοάβων αντεπροσωπεύετο από ζωοκτόνους και ζωοκλέφτας ως προς τον φόβον, τον οποίον ενέπνεον εις τους φύσει ειρηνικούς και ηπίους κατοίκους της νήσου. Η Βουλή δε βεβαίως δεν αγνοεί ότι η ζωοκλοπή, η μόλις προ δύο ετών καταπαύσασα, υπήρξεν αείποτε η μάστιγξ και το φόβητρον των Ναξίων».
Οι ένοπλοι στρατοί των δημάρχων «διενεργούν» τις εκλογές, με τη «συμπαράσταση» και των καλά οργανωμένων…επίλεκτων τμημάτων των ζωοκλεφτών (συμμοριών), τους οποίους για μικρό χρονικό διάστημα είχαν υποτάξει οι τσολιάδες-ρέμπελοι, που είχε στείλει στη Νάξο ο Όθωνας, ικανοποιώντας αίτημα του δημάρχου Απειρανθίας κατά την επίσκεψή του στο νησί το 1849.
Αναφέρεται ότι, όταν ο Όθωνας επισκέφτηκε τη Νάξο (14 Ιουλίου 1849), φιλοξενήθηκε επί τριήμερο στην Απείρανθο από τον δήμαρχο Ζευγώλη και με την ευκαιρία αυτή ο δήμαρχος του ζήτησε να στείλει στη Νάξο στρατιωτικό απόσπασμα για να καταστείλει τη ζωοκλοπή. Πράγματι με εντολή του βασιλιά εστάλησαν στο νησί 40 ρέμπελοι (σώμα ατάκτων), οι οποίοι συνέβαλαν στον περιορισμό των ζωοκτονιών και της ζωοκλοπής. Το σώμα αυτό από υπερβάλλοντα ζήλο στράφηκε με πρωτοφανή σκληρότητα και εναντίον των κατοίκων, σπέρνοντας τον τρόμο στο νησί, ενώ διέπραξαν και εγκληματικές πράξεις, με αποτέλεσμα να εκδιωχθούν κακήν κακώς. Με την επίσκεψη αυτή του Όθωνα συνδέεται και η παράδοση της κλοπής της σέλας του αλόγου του από ναξιώτες ζωοκλέφτες και η απόδοση στη συνέχεια στους ναξιώτες του προσωνυμίου «κλεφταξώτες».
Και στις εκλογές του 1859 πρωταγωνιστικό ρόλο στην εκλογική βία και νοθεία έπαιξε ο μηχανισμός των «βουλευτοποιών» δημάρχων, ο οποίος είχε στη διάθεσή του τις μονοκομματικές εφορευτικές επιτροπές μέσα στα εκλογικά τμήματα και τις ομάδες των ενόπλων έξω απ’ αυτά. Οι απέξω πίεζαν τους ψηφοφόρους με την απειλή των όπλων και τη βία να ψηφίσουν τους δικούς τους, οι από μέσα εμπόδιζαν να ψηφίσουν όσους τελικά δεν έπειθαν οι απ’ έξω.
Η έκταση της βίας και νοθείας φαίνεται απ’ το ίδιο το αποτέλεσμα. Στον δήμο Τραγαίας ο συνδυασμός των δημάρχων έλαβε 600 ψήφους, ενώ ο αντίθετος μόλις 100. Στον δήμο Βίβλου οι δήμαρχοι έλαβαν 750 ψήφους, οι άλλοι μόνον 25: «…έχει λοιπόν η Βουλή ανάγκην μεγαλυτέρας και καταφανεστέρας αποδείξεως της δημαρχιακής πιέσεως;». Στον δήμο Βίβλου η Εφορευτική Επιτροπή αρνήθηκε ακόμη και την υποβολή ενστάσεων. Η αντίθετη μερίδα ζήτησε από τον Έπαρχο την αποστολή υπαλλήλου, για να εποπτεύσει τις εκλογές. Διεκόπη η ψηφοφορία μέχρι να έλθει ο υπάλληλος, αλλά αυτός ουδέποτε έφθασε. Κατόπιν αυτού οι υποψήφιοι της αντίθετης μερίδας παραιτήθηκαν, «διότι εφοβούντο την εικονικότητα της ψηφοφορίας και το νόθον ταύτης αποτέλεσμα». Τελικά εστάλη ο ειρηνοδίκης Νάξου, κατόπιν εορτής, για να επιτηρήσει τις εκλογές, φίλος όμως κι αυτός του…Βαρότση.
Με αναφορά τους στη Βουλή 35 κάτοικοι και μέλη εφορευτικών επιτροπών καταγγέλλουν την εφορευτική επιτροπή και τον δήμαρχο Βίβλου ότι δεν επέτρεψαν στην αντιεφορευτική επιτροπή (άτυπη) να παρευρίσκεται στο εκλογικό τμήμα και να ελέγχει τους εκλογικούς καταλόγους και τις ταυτότητες των ψηφοφόρων. Καταγγέλλουν επίσης ότι ο δήμαρχος και οι υπάλληλοι «ηνάγκαζον τους εκλογείς να ψηφοφορώσιν ουχί κατά πεποίθησιν, αλλ’ υπέρ του δημάρχου και των φίλων του».
Ο εισηγητής της μειοψηφίας στη Βουλή στην ομιλία του επισημαίνει τους κινδύνους που εγκυμονεί για τον κοινοβουλευτισμό η «δημαρχοκρατία», με τους δημάρχους-υποψήφιους βουλευτές, φαινόμενο γενικό, όπως προκύπτει και από τις ενστάσεις που έχουν υποβληθεί και από άλλες περιοχές της χώρας: «Η δημαρχοκρατία κρούει ήδη τας θύρας του περιβόλου τούτου [της Βουλής], ο κίνδυνος είναι προφανής, ας φροντίσωμεν λοιπόν εγκαίρως να προλάβωμεν το κακόν. “Timeo Demarchos et dona ferentes”».
Η Βουλή, όπως ήταν αναμενόμενο, απέρριψε κατά πλειοψηφία τις ενστάσεις και επικύρωσε το αποτέλεσμα της εκλογής… «κατά την γνώμην της πλειοψηφίας και [ανακήρυξε] νομίμους της επαρχίας Νάξου Βουλευτάς τους κ. Κρίσπην, Σπ. Βαρότσην και Εμμ. Ναυπλιώτην». Το Κοινοβούλιο επί Όθωνα (1844-1862) ήταν «εικονική Βουλή».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου